Is er nog plek voor de islam in het Westen?

De relatie tussen de islam en het Westen is actueler dan ooit. Terwijl radicaal-rechtse partijen terrein winnen, overheden islamitische predikers weren en de maatschappelijke polarisatie toeneemt, blijft één belangrijke vraag onderbelicht: hoe nieuw en vreemd is de islam eigenlijk in Europa?

In het vandaag verschenen boek Vergeten Verleden wordt duidelijk dat de islam en het Westen al eeuwenlang met elkaar verweven zijn. Lang voordat Nederland of de Verenigde Staten bestonden, speelden moslims een cruciale rol in de wetenschap, handel en cultuur van Europa. Vergeten Verleden brengt dertig fascinerende historische verhalen samen die laten zien hoe diep de islam geworteld is in de westerse geschiedenis.

Bekeerde islamcriticus

Auteur Joram van Klaveren is bij uitstek iemand die weet hoe de islam wordt geframed in het publieke debat. Als voormalig PVV-Tweede Kamerlid pleitte hij voor het verbieden van de Koran en het sluiten van moskeeën. Zijn persoonlijke zoektocht leidde echter tot een radicale omslag: hij bekeerde zich tot de islam. Sindsdien zet hij zich in om misvattingen over de islam weg te nemen.

“Veel mensen denken dat de islam en het Westen elkaars tegenpolen zijn, maar de geschiedenis bewijst het tegendeel. Islam heeft eeuwenlang een rol gespeeld binnen de westerse samenleving en heeft bijgedragen aan de wetenschap, handel en cultuur. Dit boek laat zien hoe die gedeelde geschiedenis nog steeds doorwerkt in onze tijd.” – Joram van Klaveren 

Lancering in aanloop naar de Ramadan

De publicatie van Vergeten Verleden, uitgegeven door ’t Kennishuys, komt op een bijzonder moment: aan de vooravond van de Ramadan, een periode van reflectie en verbinding. Het boek biedt een broodnodig historisch perspectief in het huidige maatschappelijke debat, waarin de islam vaak wordt neergezet als een bedreiging in plaats van als een integraal onderdeel van de Europese geschiedenis en cultuur.

Voor de redactie

Het boek is vandaag verschenen. Joram van Klaveren is beschikbaar voor interviews om dieper in te gaan op de historische thema’s en zijn eigen reis van de PVV naar de islam. Voor interviewaanvragen en recensie-exemplaren:

E-mail: info@kennishuys.com

Telefoonnummer: +31 70 752 22 00

Meer informatie over het boek: https://kennishuys.com/product/vergeten-verleden-joram-van-klaveren/

Het bericht Nieuw boek van Joram van Klaveren onthult een vergeten geschiedenis verscheen eerst op 't Kennishuys.

Door dr. Vincent Duindam, gepubliceerd op 4 september 2023 in de christelijke magazine “de Bezieling”

Voor sommige mensen is religie ‘gewoon een heilig vakje in hun leven’. Maar je kunt religie ook zien als ‘een heilige lens’. Als je zo gaat kijken, kun je al je levenservaringen, zowel de vreugde als de pijn, gebruiken om te groeien. Je voelt je niet langer slachtoffer van de omstandigheden. Als je valt, sta je weer op. Er komt meer dankbaarheid, meer ‘richting’ in je leven.

Yasmin Mogahed heeft een mooi, diepgaand, maar ook praktisch boek geschreven waarin we dit leren vanuit de islam. De auteur beweegt zich op een terrein dat mij goed bekend is: psychologie, relaties, relatieproblemen, praktische spiritualiteit. Doordat ik die context ken, kreeg ik ook een bijzonder zicht op de islam.

Het is een warm en troostrijk boek. Goed onderbouwd met recent psychologisch onderzoek, ook de positieve psychologie. Mogahed is een goede gesprekspartner en ze heeft met veel mensen gepraat. Ze helpt hen door allerlei beperkende misvattingen over het geloof weg te nemen – zonder de voor de islam essentieel regels en voorschriften uit het oog te verliezen (bidden, vasten, kledingvoorschriften, kuisheid). Dat kan bevrijdend werken. Maar ook voor mensen buiten de moslimgemeenschap is het een interessant en rijk boek. Zij zullen zich wellicht in bepaalde voorschriften en regels niet kunnen vinden, maar de uitnodiging om voorbij te gaan aan de oppervlakkige, dominante cultuur en de diepte te zoeken, is voor iedereen relevant.

Materiële dingen kunnen onze leegte niet helen

Velen van ons ervaren een leegte in hun leven. Zij geloven dat ze het gat kunnen vullen, bijvoorbeeld met roem, goedkeuring, macht, geld, etc. En onze huidige cultuur moedigt ons hierin aan, omdat de dominante consumptiecultuur, de diepte, de verticale dimensie, God niet meer kent. Maar dit gat kun je niet vullen met materiële zaken.

“Onze ziel is geschapen door God, voor God. We kunnen nooit ware vrede vinden zonder Hem te kennen. We kunnen nooit heel zijn zonder Hem. Hij is de Heler. De wond in ons is een wond van het ver verwijderd zijn van God. Hoe kan die genezen worden door het materiële?” (17)

Voor iedereen die zich hopeloos voelt, teleurgesteld of ontmoedigd is, heeft Yasmin Mogahed dit boek geschreven. Zij wijst ‘de weg terug’ aan. Je moet hiervoor stappen zetten, actief zijn en Mogahed geeft aan hoe je dit vanuit de islam en gebaseerd op de Koran kunt doen.

“We moeten dit pad naar huis bewandelen en we moeten het met ons gehele wezen bewandelen.” (17)

Juist pijn, ziekte en ellende kan een keerpunt zijn. Dit soort zaken zijn in de ‘dunya’ (het wereldse leven) niet te vermijden, maar ze kunnen je naar de diepte brengen. We zijn “gebrekkig ontworpen”, zegt Mogahed, maar dat is ook zo bedoeld. Op het niveau van de wereld, het horizontale, kun je geen perfectie vinden. Deze vind je alleen bij God. En deze stelt je op de proef, juist om je te helpen. Hierbij is het belangrijk om geen irreële, valse verwachtingen te hebben, maar wel geduld (sabr) en hoop.

Je kunt jezelf weerbaar maken voor de uitdagingen, die zeker zullen komen, door spirituele oefeningen, zoals gebed en dienstbaarheid aan anderen. Wanneer de uitdaging dan komt, kun je meteen zien hoe ver je bent op het spirituele pad. Kun je er goed mee omgaan, of ben je in één keer gevloerd? Ook dat is geen probleem, dan ga je vanaf dat punt weer verder op de weg.

“De Koran leert ons dat aan ons beproevingen worden gegeven ‘opdat Allah kan beproeven wat in jullie harten schuilt en opdat Hij kan zuiveren wat in jullie harten aanwezig is’.” (Koran 3, 154) (blz. 39)

Belangrijk hierbij is ook om de illusie van controle op te geven. “Veel mensen kunnen geen innerlijke rust vinden omdat zij geloven dat zij de touwtjes in handen hebben.” (blz. 44) Het gaat om overgave, zelfinzicht en dan prioriteiten stellen:

 “Allah verandert niet [de omstandigheden] waarin een volk zich bevindt, zolang zij zelf niet veranderen hetgeen zich in henzelf bevindt.” (Koran 13, 11)

Het is dus van belang de weg naar binnen te gaan. En als wij zelf contact maken met de diepte, kunnen de omstandigheden veranderen. Daarbij moeten we niet mopperen op wat ons overkomt, ruzie maken met wat er nu eenmaal al gaande is. Het is immers al zoals het is. Dit illustreert Mogahed met een mooi citaat:

“De pennen zijn opgeheven en de bladzijden zijn opgedroogd.” (al-Tirmidhi)

Bevrijding van vooroordelen

In dit boek gaat Mogahed ook in op verkeerde ideeën over het geloof waar mensen in gevangen kunnen zitten. Ik geef enkele voorbeelden. Zo is ‘sabr’ geduld, het uithouden bij beproevingen. Maar soms wordt gedacht dat je dan dus geen emoties mag hebben of tonen. Maar ook tranen kunnen helend zijn: voor vrouwen én voor mannen.

“Er is geen tegenstelling tussen mannelijkheid en huilen, en er is geen tegenstelling tussen sabr en huilen.” (83)

Ook hulp zoeken, bijvoorbeeld therapie, als het niet goed met je gaat, is niet in strijd met het geloof. Als je last hebt van depressie, perfectionisme, overmatig piekeren, of wat dan ook, zoek er hulp  voor.

“In feite kan hulp zoeken beloond worden als een daad van aanbidding.” (99)

Op enkele plaatsen in het boek spreekt Yasmin Mogahed expliciet vrouwen aan:

Het is niet areligieus of onspiritueel om je man te verlaten, wanneer hij jou mishandelt, of wanneer hij ontrouw is. Het is niet in strijd met de Koran om dan te vertrekken. Het is zelfs je plicht, voor jezelf en voor je kinderen. Wanneer je familie jou terug wil sturen naar een man die je mishandelt, gaat dat in tegen de Koran. Het is onderdrukking en misbruik van religie. En als je man jou verlaat, blijf hem dan niet online volgen. Daarmee blijf je jezelf pijn doen en hinder je het verwerkingsproces. Ten slotte wijst Mogahed er nadrukkelijk op dat moeders niet helemaal moeten gaan leven voor hun zoon. Dat is slecht voor de moeder, haar zoon en haar huwelijk.

Hoe ga je om met anderen?

Natuurlijk zijn gebeden en de rituelen heel belangrijk. Maar de toetssteen is hoe je met anderen omgaat. Mogahed citeert hier de profeet Mohamed die zegt dat wat je voor andere mensen doet, belangrijker is dan bidden en rituelen.

“de meest geliefde mensen bij Allah zijn degenen die het nuttigst zijn voor de mensen.” (212)

Hoe krijgen we dit voor elkaar? Strijd is belangrijk, bijvoorbeeld tegen impulsen vanuit je lagere zelf, de strijd tegen het ego (mujahadah al-nafs). Je moet in beweging komen. Allah vraagt niet om perfectie. Hij vraagt om inspanning. En zelfs een kleine inspanning wordt door God vermenigvuldigd. (225) Jezelf telkens opnieuw verbinden met de Bron, met vallen en opstaan blijven proberen en letten op het proces, niet op de resultaten. En dankbaarheid cultiveren. Allah zegt:

“En [gedenk] toen jullie Heer bekend maakte: ‘Indien jullie dankbaar zijn, zal Ik [Mijn gunst] voor jullie zeker doen toenemen, maar indien jullie deze ontkennen, dan is Mijn bestraffing zeer streng.”(Koran: 14,7) (blz. 146)

Maak je niet dwangmatig of overdreven bezorgd over mensen. Doe dan liever een smeekbede (du’a) voor ze, dat het goed met ze gaat. Daarnaast is het belangrijk om je te omringen met mensen die ook ‘de weg naar binnen’ willen gaan. Maar de meest essentiële les uit het boek is deze: zet niet ‘de wereld’ op de plek, waar alleen God hoort te zijn. Je moet je dus niet uitleveren aan de wereld: naam, faam, geld, macht, plezier, imago, sociale media. Als je dat doet, kun je alle uitdagingen met open vizier tegemoet treden. Ze krijgen dan de juiste proporties en brengen je niet meer totaal uit je evenwicht.

Het boek staat vol goede tips. Als je de inhoudsopgave inziet (blz. 6-10) kom je eigenlijk ook een lange lijst tips en adviezen tegen. Onderweg lopen we ongetwijfeld een paar deuken op, maar het is de moeite waard:

“Helden worden niet gekend door hun trofeeën. Ze worden gekend door hun littekens.” (252)

Het bericht Recensie boek “De Leegte Helen” van Yasmin Mogahed verscheen eerst op 't Kennishuys.

Lees hier meer over dit populaire boek.

Het bericht Recensie boek Win je hart terug van Yasmin Mogahed verscheen eerst op 't Kennishuys.

Win je hart terug gaat over de reis in en uit de meest misleidende valstrikken van het leven. Het boek is geschreven om het hart op te wekken. Om een nieuw perspectief te bieden op liefde, verlies, geluk en pijn. Win je hart terug leert je hoe te kunnen leven, zonder toe te staan dat het leven je bezit. Het is een handleiding voor hoe jij je meest gewaardeerde bezit, het hart, beschermt.

Yasmin Mogahed is een van de meest bekende en invloedrijke moslimvrouwen in de wereld. Ze heeft onder andere Psychologie en islamitische wetenschappen gestudeerd. Momenteel doceert ze, schrijft ze voor The Huffington Post en is ze gastdocent bij onder meer de University of Oxford en de Harvard University.

Lees hier meer over dit geweldige boek. Tip: klik op ‘inkijken’ om het boek in te zien.

Het bericht Win je hart terug – Yasmin Mogahed verscheen eerst op 't Kennishuys.

In de hoofden, daar begint het. Want met een ideologisch verhaal worden moslimjongeren gerekruteerd en mensen gedood. Of het nou ISIS, Al Qaida of straks wat anders heet: het gedachtegoed van deze organisaties dient daarom vernietigd te worden. Een vernietiging door inhoud, en door geleerden met kennis van zaken. Het is immers de islam, de Qur’an, de Profetische overleveringen die ze misbruiken om hun vernietigende gedachten en vreselijke daden te legitimeren. En ondanks dat ISIS nu in Syrië fysiek verslagen lijkt te zijn, blijft de vraag waar het gedachtegoed opnieuw tot ontploffing zal komen. Wat gaan de Nederlandse en Belgische terugkeerders doen? Ze komen terug met lege handen maar niet met lege hoofden.

Vandaag verschijnt het boek Weerlegging van ISIS waarin de gedachten achter ISIS worden ontmaskerd. De auteur is shaykh Muhammad Al-Yaqoubi. Het boek is tot stand gekomen omdat er een grote behoefte is aan inhoudelijke weerlegging van het gedachtegoed van terreurorganisaties als ISIS. Het boek geeft inzicht in hoe deze groeperingen de islam misbruiken, hoe de ideologie van terroristen te bestrijden is en hoe radicalisering van jongeren voorkomen kan worden.

Over de auteur

Het boek is vanaf vandaag beschikbaar: kennishuys.com/boeken

Het bericht PERSBERICHT: “Oorlog begint in de hoofden” verscheen eerst op 't Kennishuys.

Nog een bekentenis: na het kinderboek over Imam Malik en het fiqhwerk Arrisala, dacht ik, in mijn vooroordeel, dat ’t Kennishuys waarschijnlijk wel weer met een malikitisch boek zou komen. Naast de hanafitische rechtschool (met name gevolgd door onze Turkse en Pakistaanse broeders en zusters), is de malikitische rechtschool traditioneel namelijk sterk vertegenwoordigd onder moslims van Noord-Afrikaanse komaf (Algerije, Tunesië, Libië en Marokko). Schip der redding – Safinat annaja in het Arabisch – is echter een klassiek werk in de shafi’itische rechtschool, met name gevolgd in landen als Syrië, Palestina, Egypte, Somalië, Jemen, Indonesië en Maleisië. En, aldus vertaler Abdelmalik Simon, ook in delen van Turkije en Irak.

Ik zocht in de verborgen krochten van mijn hoofd en boekenkast naar shafi’itische kennis, maar afgezien van mijn kleine Al Ghazali-collectie lag er weinig expliciet shafi’itisch op de planken, of in het hoofd. Ik vond alleen een klein boekje in het Engels: The Shafi’i Manual of Purity, Prayer & Fasting geschreven door Tashfeen Ekram.  Tweeënzestig pagina’s, slank op de plank. Ik had het ooit aangeschaft tezamen met een boek over hanafitische fiqh, omdat ik merkte dat er tijdens mijn sessies bekeerlingenbegeleiding steeds meer vragen kwamen over verschillende gebruiken in verschillende moskeeën en geloofsgemeenschappen. Daar kon ik met de basale pamflet-islam* die mij tot dan toe geleerd was, niet mee uit de voeten. Daarnaast sloten er steeds vaker moslims van Marokkaanse, Turkse, Indonesische en Pakistaanse komaf aan bij deze sessies, stuk voor stuk jonge gasten die een tijdje buiten islam geleefd hadden en die weer aansluiting zochten met hun gemeenschappen en geloof.

Het hielp me immens om de diversiteit van de moslimgemeenschap niet alleen cultureel, maar ook theologisch te kunnen duiden en zo meer ruimte voor elkaars karakter en achtergrond te creëren. Bovendien helpt het om onmin te voorkomen, wanneer je de uitleg van Qur’an en Soenna niet nodeloos vernauwt. Er is bijna niets vervelender dan mensen die elkaar religieus of ideologisch de maat nemen. Dat lijkt me niet de reden dat we moslim zijn (geworden). De mijne is het in ieder geval niet.

Terug naar het boek: als we het over auteurschap hebben, dan staat Imam al Hadrami’s naam bovenaan de tekst. Hij is gestorven in 1271 H, halverwege de 19de eeuw en was afkomstig van Jemen. Hij heeft de eerste hoofdstukken van Schip der redding geschreven (tot en met ‘zaka’). Het boek is verder nog aangevuld met het hoofdstuk over vasten door Imam Al Jawi (jawel, van Java, Indonesië, ) en met werk van enkele andere geleerden. Dit geheel is aangevuld met selectief geplaatste, cursieve uitleg van de vertaler. Het hoofdstuk van de bedevaart is zelfs in het geheel van de hand van de vertaler.

Dat lijkt misschien een beetje een potje en, om eerlijk te zijn, merk je in de latere hoofdstukken zeer zeker wat stijlverschil, maar het hindert noch het begrip, noch het leesplezier. Daarnaast heeft vertaler Abdelmalik Simon ruimschoots zijn sporen verdiend in zowel religieus vertaalwerk als in de studie van shafi’i fiqh, zoals te lezen valt in de introductie en in zijn korte biografie achterin het boek.

Schip der redding omvat nagenoeg alle basiszaken die je als moslim moet weten voor de dagelijkse praxis van je geloof: islam en imaan (credo), reinheid, gebed, begrafenisrituelen, armenbelasting, vasten en de bedevaart. Het is een (zeer) beknopt handboek geworden waarin de shafi’itische visie wordt weergegeven binnen 100 pagina’s.

Als we kijken naar de regelgeving die naar voren komt in het boek, dan zie je soms opmerkelijke zaken voor een Nederlandse, 21ste-eeuwse moslim. Zo staan er bijvoorbeeld in het hoofstuk ‘Reinheid’ aanwijzingen over het schoonmaken van je billen met stenen, au! (Wat de vertaler overigens prima aanvult met moderne opties). Tegelijkertijd is het mooi om te zien hoe concreet en volledig zonder schaamte een dergelijke handleiding 170 jaar geleden is uitgewerkt. Kom daar maar eens mee in Victoriaanse tijden, al die praatjes over lichaamsopeningen en seksualiteit!

Als het over het gebed gaat zien we dat het vooral over de mechanische uitvoering gaat. Hoe sta je, zit je, praat je, buig je, maar vooral: wanneer ‘telt’ het. Hier hoef je niet direct op zoek te gaan naar spirituele verlichting. Zoals de ondertitel vermeldt, het gaat over ‘wat de dienaar verplicht is ten opzichte van diens Heer.’ Je leest er in je hoofd bijna achteraan: “En nu aan het werk!” Toch is dit ook interessante kost: voor degenen die gewend zijn aan een bepaalde uitvoering van het gebed (of je nu malikitisch of hanafitisch of pamflettisch van aard bent), geldt dat je kleine verschillen zult gaan zien, zoals diversiteit in tempo (pauzeren met subhanAllah) of in de soorten en momenten van het uitspreken van smeekbeden.

Daarnaast is het prachtig om te zien dat er een bepaalde vorm van geslachtelijke inclusiviteit plaatsvindt. Zo spreekt de tekst over mannen, vrouwen én ‘hermafrodieten’ (tegenwoordig vaak breder geduid als ‘intersekse’) als het gaat over de verschillende vormen van het gezamenlijk gebed. Uiteraard is de uitleg ervan anders dan je zou hopen in deze tijden van ’t gelijkwaardigheidsbeginsel. Het geeft echter wel een sterke mate van openheid aan wat betreft het spreken over gender, die we in vele gedeelten van onze gemeenschappen allang verloren zijn. En hoe mooi is het, om dat terug te vinden in een 170 jaar oude tekst?

De tekst bevat ook uitspraken die de noodzaak van de uitleg van een docent benadrukken. Zo lezen we bijvoorbeeld in het hoofdstuk over ‘Begrafenis’ dat de overledene omwille van vier zaken zou kunnen worden opgegraven. Met name puntje 3 zag ik niet aankomen: “omwille van de rijkdom die is mee begraven.” Uiteraard geldt ’t principe van ‘lees dit met een docent’ nog sterker voor hoofdstukken als ‘zaka’, want als we als Nederlandse moslims ergens hopeloos in verdwaald raken, dan is het wel bij het berekenen van de armenbelasting! Het is gewoonweg een vak op zich.

Schip der redding is een prachtig, charmant boek, dat genoeg vragen oproept voor een uitleg of vervolgpublicatie. Dus, de vraag dringt zich op na publicatie: wie gaat dit boek in een mooie reeks lessen vervatten? Kom maar op!

Geschreven door: Nouredinne Steenvoorden op Wijblijvenhier.nl.

Het bericht “Dat lijkt me niet de reden dat we moslim zijn” verscheen eerst op 't Kennishuys.

Arrisala (deel 1 – Geloofsleer) is weer verkrijgbaar. Een klassiek meesterwerk over de islamitische geloofsleer (‘aqida) en jurisprudentie (fiqh). Geschreven door Abdullah Ibn Abi Zayd Al Qayrawani op 17-jarige leeftijd in het jaar 938. Het boek wordt tot op de dag van vandaag onderwezen en bestudeerd en behoort tot de verplichte literatuur in curricula van veel universiteiten en instituten. Imam Al Qayrawani, ook wel bekend als ‘de kleine Malik’, verwijzend naar de oprichter van de Maliki-wetschool, staat bekend om zijn diepgaande kennis van alle facetten van het geloof.

Dit eerste volume behandelt de zuivere islamitische geloofsleer van de Ahl assuna wal jama‘a (de soennitische geloofsleer). Het boek bespreekt het fundament van de islam en geeft een verdiepend antwoord op de centrale vraag “waarin gelooft de moslim?”. Verplichte kost voor iedere moslim, en niet-moslim die het fijne van de islamitische geloofsleer wil weten.

Een praal in je boekenkast en een grote aanwinst voor de leergierige onder ons. Meer info over het boek is hier te vinden.

Het bericht Alweer de 3e druk van Arrisala, nu in hardcover! verscheen eerst op 't Kennishuys.

’t Kennishuys werkt er continue aan om kennis zo toegankelijk mogelijk te maken. Eén van de zaken die de afgelopen tijd onze nadrukkelijke aandacht had, is de vraag hoe we de verzendtarieven kunnen verlagen. Met dank aan Allah is het gelukt om nieuwe en slimme partnerships te organiseren. De klant krijgt vanaf nu voor bijna gratis de boeken thuis bezorgd. Geen € 6,50 meer, maar € 1,99!

Met ingang van vandaag hanteren we de volgende verzendtarieven:

• 1 boek: € 4,99
• 2 boeken: € 2,99
• 3 boeken of meer: € 1,99

De nieuwe verzendtarieven gelden voor zowel Nederland als België.

Met lezen kom je verder. Bekijk hier ons aanbod en investeer in jezelf!

Het bericht Boeken voor maar € 1,99! verscheen eerst op 't Kennishuys.

 “Kennis opdoen is belangrijker dan eten en drinken” – Shaykh El Bakali

De kenniscarrière van shaykh Elkammar El Bakali
Na een Qur’anrecitatie van Ustadh Azzedine Karrat en het welkomstwoord van ‘t Kennishuys werd de leiding van de avond in handen gelegd van Hassan Barzizaoua die shaykh El Bakali interviewde. Via twee grote schermen werden de antwoorden van de shaykh live vertaald in het Nederlands. Allereerst werd de shaykh El Bakali gevraagd naar zijn jeugd en opleiding. Hij gaf aan dat hij jong wees was en op jonge leeftijd een band opbouwde met de moskee. Al op 12-jarige leeftijd had de shaykh de Qur’an van begin tot einde gememoriseerd. Naast zijn school hielp de shaykh zijn oom vaak op het land. Hij gaf zijn oom echter aan dat zijn toekomst niet lag in de landbouw maar in het opdoen van kennis. Daarop vertrok de shaykh El Bakali met niet meer dan één (Marokkaanse) Dirham en schrijfgerei uit het dorp waar hij woonde op zoek naar kennis. Tijdens zijn reis ontmoette hij geleerden en mensen met kennis die bij elkaar kwamen voor kennis en zelf ook reizende waren op zoek naar nog meer kennis. In die tijd werden mensen met kennis zeer gerespecteerd en vaak uitgenodigd om bij iemand te verblijven. Het was een grote eer voor mensen om geleerden te mogen verwelkomen. Geleerden verbleven dan enige tijd in een dorp of stad om mensen te onderwijzen en in ruil hiervoor kregen zij onderdak en warme maaltijden. Tijdens deze reizen en onder begeleiding van shuyukh (meervoud van shaykh), bereikte shaykh El Bakali op nog altijd jonge leeftijd de status van Tasfiyat allawh, hetgeen inhoudt dat hij in staat was de Qur’an van begin tot einde, zonder ook maar één fout op te schrijven. Hierna begon de shaykh met bestudering van de Arabische grammatica aan de hand van het meesterwerk Al Ajurrumiyya. Na grondige bestudering van de inhoud, de uitleg en het commentaar op het boek, was shaykh El Bakali uitgeleerd bij zijn toenmalige shaykh. Hij vertelde zijn leerling dat hij hem niets meer kon leren, daar hij al de kennis die hij had al aan hem had overgedragen. Hij verwees hem daarop naar een andere shaykh met nog meer kennis. Zijn nieuwe shaykh had niet minder dan 50 studenten. Daar leerde shaykh El Bakali de Alfiyat Ibn Malik, een circa duizend verzen lang gedicht dat geldt als hét meesterwerk in Arabische taalwetenschappen. Na enige tijd was hij zo ver gevorderd dat hij tot Mu’id werd gepromoveerd, een begeleider van andere studenten. Dit ondanks dat andere studenten veel langer dan Shaykh El Bakali bij de shaykh studeerden. Een bewijs van het uitzonderlijke talent van shaykh El Bakali.

Belang  van kennis
Over het belang van kennis is shaykh El Bakali kort, daar volgens hem iedereen hier het antwoord op weet. Allah de Almachtige heeft ons hierop gewezen in de Qur’an, in het bijzonder in sura Nun en sura Iqra’, oftewel “Lees!”. In de Qur’an komt bovendien de du’a voor waarin Allah de Almachtige om kennis wordt gevraagd. Allah beval hiernaast in de Qur’an de Profeet Mohammed  – Moge Allah hem zegenen en vrede schenken –  te vragen om vermeerdering van kennis. Kennis is het enige waarvan Allah de Almachtige Zijn Boodschapper – Moge Allah hem zegenen en vrede schenken – beval om er vermeerdering van te vragen. Net als verzen uit de Qur’an die op het belang van kennis wijzen, zijn er ook overleveringen die hierop wijzen, zoals bijvoorbeeld de overlevering dat wie het pad naar kennis bewandelt, Allah de Almachtige dat pad, welke naar het Paradijs leidt, voor hem zal vergemakkelijken. En een andere overlevering: “En laat het voldoende zijn dat een van de weinige zaken waar de mens voor wordt beloond na zijn overlijden kennis is, kennis die hij heeft achtergelaten voor anderen”. De Shaykh wijst er tot slot op dat het opdoen van kennis een verplichting is van eenieder, het betreft aldus geen sunna, maar een fard (verplichting) voor eenieder, waar dan ook ter wereld, en ongeacht de persoon (man of vrouw). Hiernaast is niet alleen het opdoen, maar ook het onderwijzen van kennis is belangrijk.

“Lezen, lezen en nogmaals lezen, en daarna weer lezen en blijven lezen” – Shaykh El Bakali

Shaykh El Bakali geeft aan dat het opdoen van kennis nog belangrijker is dan eten en drinken. Kennis is namelijk voeding voor de geest en ziel, en eten en drinken voeding voor het lichaam. De essentie van de mens is zijn ziel en daarom is deze belangrijker dan het lichaam. De shaykh geeft ook aan dat Allah de Almachtige meer waardering geeft aan de mens naarmate hij meer kennis heeft. Gevraagd naar welke kennis belangrijk is, antwoordt de shaykh dat elke kennis van nut is. Alle kennis die nodig is voor de ontwikkeling van het moslimindividu, zowel spiritueel als geestelijk, is verplicht. Als advies geeft de shaykh tenslotte mee: “Lezen, lezen en nogmaals lezen, en daarna weer lezen en blijven lezen”. Zoek vervolgens naar betrouwbare mensen, want deze kennis betreft din (het geloof), en weet van wie je je din ontvangt. Dit verduidelijkt de shaykh aan de hand van de vraag die eens werd gesteld aan een geleerde: “Iemand kent de Mudawwana van Imam Malik uit zijn hoofd, mag hij fatwa’s geven?” Het antwoord daarop was nee, pas wanneer hij deze bij shuyukh onderwezen heeft gekregen. De Metgezellen vrede zij met hen hebben kennis van de Profeet Mohammed – Moge Allah hem zegenen en vrede schenken – geleerd en hun volgers hebben het van hen geleerd, enzovoort, enzovoort. Aldus niet enkel door middel van een boek. Shaykh El Bakali bedankt tot slot de organisatoren voor deze bijeenkomst die ervoor zorgt dat mensen wakker worden en zien dat zij niet de enige zijn die hongerig zijn naar kennis en dit hen stimuleert in hun zoektocht naar kennis.

“Alleen op de vrijdag werden de studenten verwend, wanneer zij
werden uitgenodigd bij rijke families thuis.”- Shaykh Sulayman

De zoektocht van shaykh Sulayman Van Ael naar kennis
Shaykh Sulayman Van Ael begint met te vertellen hoe zijn reis naar kennis begon en hoe hij zich op zijn 19e bekeerde tot de Islam. Na zijn bekering was hij zo hongerig naar kennis dat hij besloot naar Sudan te vertrekken omdat hij had gehoord dat je daar moest zijn voor kennis. Een lange reis naar onbewoond gebied – met uiteindelijk zelfs een bus zonder stoelen – heeft hij afgelegd om aan te komen in een eenvoudig ingericht onderwijsverblijf, waar soberheid de klok sloeg. Een strak programma werd er gevolgd, waarbij er ‘s nachts en overdag werd gestudeerd, waardoor er nauwelijks tijd voor slaap was. Zelfs het eten was zeer sober. Alleen op de vrijdag werden de studenten verwend, wanneer zij werden uitgenodigd bij rijke families thuis. Malaria noodzaakte hem zijn studie in Sudan stop te zetten, maar zijn zoektocht naar kennis zou zeker niet stoppen, integendeel. Shayky Sulayman bleef naar kennis zoeken en heeft op de traditionele manier kennis opgedaan bij shuyukh. Deze traditionele manier, zoals ook Shayhk El Bakali zijn kennis heeft opgedaan, is ook volgens shaykh Sulayman de enige juiste wijze van leren. Een ahaykh heeft men nodig omwille van drie zaken: (1) het correct lezen van de teksten, (2) het begrijpen van de teksten en (3) het geven van uitleg over en commentaar op de teksten.

 “Sommigen zeggen “Volg de Qur’an en de Sunnah!”, alsof het om kinderverhalen gaat,
terwijl het een serieuze wetenschap betreft.” – Shaykh Sulayman

 Fastfood-kennis
Als één van de tekortkomingen van deze tijd noemt de Shaykh de door hem genoemde fastfood-kennis, kennis in hapklare brokken. Hij hekelt het feit dat veel mensen tegenwoordig kennis willen, zonder er de moeite voor te doen die er eigenlijk voor gedaan dient te worden. Soms lijkt het – wanneer je deze fastfood-kennis ziet – alsof wij 1400 jaar niet hebben geweten hoe wij moesten bidden, vasten en hadj doen etc., gezien de boeken die er bijna jaarlijks uitkomen over het gebed en het vasten etc., alsof de grote geleerden er niets over hebben geschreven. Dit terwijl onze geleerden er allang, veel en uitgebreid over hebben geschreven. We hebben de beschikking over zoveel boeken en kennis van grote geleerden, doch velen doen er weinig mee. Sommige quasi-geleerden zeggen dan; “Kijk in de Qur’an en zoek maar wat jij het beste vindt en neem dat”, en “Volg de Qur’an en de Sunna”, alsof het om kinderverhalen gaat, terwijl het een serieuze wetenschap betreft. Niet voor niets zijn de vier wetscholen ontwikkeld en gerespecteerd. Velen die zeggen, “volg de Qur’an en de Sunna volgens je eigen begrip”, hebben beperkte (achtergrond)kennis. Wanneer je zo iemand dan vraagt Sura Al Fatiha te ontleden of de betekenis van enkel de letter Qaf, dan weet hij niet wat hij moet zeggen. “Qaf is gewoon Qaf” zegt zo iemand dan. Hoewel zij de betekenis van een letter niet weten, leggen zij wel teksten uit de Qur’an en Hadith uit. Hoe meer je doorvraagt bij deze mensen, hoe meer je ziet dat het een fata morgana, een luchtspiegeling is. Van veraf lijkt het waarheid, maar van dichtbij zie je dat het lucht is.

Shaykh Sulayman benadrukt nogmaals het belang van het op een traditionele manier opdoen van kennis, met behulp van een shaykh. Shaykh El Bakali is hier een voorbeeld van, net zoals Shaykh Mhamed Aarab. Op deze manier kennis opdoen, maakt je ook nederig. In tegenstelling tot het opdoen van kennis uit enkel een boek, dat je juist hoogmoedig maakt. Shaykh Sulayman hekelt ook dat sommige onwetende mensen grote geleerden bestempelen als dwalende of nog erger, terwijl zij zelf amper over kennis beschikken.

Zielszuivering
Tot slot gaat Shaykh Sulayman in op het begrip zielszuivering ofwel tasawwuf. Het doel hiervan is dichter tot Allah de Almachtige te geraken. Men bedoelt dan niet een intellectuele kennismaking, maar een gevoelsmatige, emotionele kennismaking; een kennismaking met het hart. Dit bereik je door het laten sterven van je ego  – die je ijdel laat zijn, je laat oordelen over mensen, je laat roddelen over mensen etc. – waardoor je ziel waarlijk tot leven komt.

Shaykh Mhamed Aarab

Van Syrië naar Marokko om kennis op te doen
Ook Shaykh Mhamed Aarab begint met het vertellen over het belang van kennis en zijn schreden naar kennis. De shaykh is opgegroeid in Nederland en heeft hier op 15-jarige leeftijd de memorisatie van de Qur’an afgerond. Hierna heeft hij twee jaar in Syrië gestudeerd, onder andere bij shaykh Ramadan Al Bouti, auteur van onder andere het boek Liefde in de Koran. Hierna heeft hij vervolgens vijf jaar in Marokko gestudeerd, eveneens bij een shaykh.

 “Als moslim mag je niet zomaar in fabeltjes geloven.” – Shaykh Aarab

 Belang kennis en geloofsleer
Over het belang van kennis opdoen, geeft shaykh Aarab aan dat je als moslim niet zomaar in fabeltjes mag geloven. Je kan volgens hem niet zo maar iets als fundament van je geloof maken, zonder duidelijk en waterdicht bewijs, welke gebaseerd dient te zijn op (1) de Qur’an en de Sunna en (2) al ‘aql  (het verstand) en annaql (de overlevering). De ‘aqida (geloofsleer) is volgens de shaykh van het grootste belang. Immers, wat heb je aan bijvoorbeeld het gebed, het vasten en de zakat, als je een verkeerde voorstelling hebt van Allah de Almachtige. De juiste ‘aqida is de basis. Het belang ervan onderstreept shaykh Aarab met het feit dat de Profeet Mohammed – Moge Allah hem zegenen en vrede schenken – allereerst maar liefst 13 jaar lang bezig is geweest met het onderwijzen van mensen over de correcte geloofsleer. Ook de shaykh beaamt dat in deze tijd veel mensen van alles roepen over de Qur’an en Sunna, zonder dat zij beschikken over een gedegen basis. Als je niet de kennis hebt over de juiste geloofsleer gebaseerd op de Qur’an en de Sunna, weet je niet in welke richting je moet zoeken en waar je je kennis vandaan moet halen. Geloofsleer is niet alleen het belangrijkste onderwerp, maar om die reden ook het moeilijkste onderwerp.

 “Mensen met beperkte kennis willen de islamitische geleerden en hun
volgelingen om die reden weleens gekscherend filosofen noemen.
Dit doen zij echter ten onrechte.” – Shaykh Aarab

Filosofen
Na de eerste twee generaties van de Islam – toen het Islamitische rijk steeds groter werd – kwamen moslims in aanraking kwam met mensen die beïnvloed waren door bepaalde denksystemen zoals bijvoorbeeld de Griekse filosofie. Er werden toen ook zeer gedetailleerde vragen over gesteld, zoals over het lot, de vrije wil, de natuur van de Qur’an, menselijke krachten om te scheppen, de relatie tussen de eigenschappen van Allah de Almachtige, en de essentie van Allah de Almachtige, de wil van Allah de Almachtige, het begin van de wereld etc. Er werden hier om die reden door de grote islamitische geleerden boeken over geschreven, om filosofen van repliek te dienen en zaken te verduidelijken. Mensen met beperkte kennis willen de islamitische geleerden en hun volgelingen om die reden weleens gekscherend filosofen noemen. Dit doen zij echter ten onrechte. Het minimum voor een moslim is het geloven in Allah (al iman billah), hetgeen de pilaar van het geloof is. Maar omdat sommige mensen Qur’anverzen en overleveringen verkeerd uitleggen of onjuist weergeven, zijn geleerden genoodzaakt om deze zaken uit te leggen en te verduidelijken.

Zielszuivering
Ten aanzien van zielszuivering geeft shaykh Aarab aan dat dit de wetenschap is die voortkomt uit ihsan en wordt het vermeld in de bekende hadith van Djibril. Het is een moeilijk en complex onderwerp volgens de shaykh, niet zozeer met betrekking tot het begrijpen van termen, maar ten aanzien van het praktiseren ervan. Iets trekt je naar boven en iets trekt je naar beneden. De nafs is datgene wat je naar beneden trekt, en de ziel datgene wat je naar boven haalt. Je kunt je ziel trainen volgens de methoden die de geleerden ons hebben geleerd. Het moeilijke is om zowel actief te zijn in de dunya, alsook voorbij de dunya te kijken. Het beste wat je kunt doen om je nafs te trainen is het onderzoeken van de Qur’an en de Sunna. En wie legt ons uit hoe je deze twee dient te gebruiken in het kader van de zielszuivering? Dat zijn de Metgezellen, de Tabi’in en grootgeleerden zoals Imam Al Junayd, Shaykh Abdel Qadir Al Jilani, Imam Al Ghazali en anderen.

Slot
De avond werd afgesloten zoals zij was begonnen, met een mooie Qur’anrecitatie van Azzedine Karrat. ‘t Kennishuys kan terugkijken om een mooie geslaagde eerste Kennisavond. Alhamdulillah. Dit verslag is een korte impressie die – hetgeen inherent is aan een impressie – verre van volledig is. Moge Allah de Almachtige ons onze fouten erin vergeven.

Wil je het de volgende Kennisavond niet alleen doen met een impressie? Zorg er dan voor dat je er gewoon bij bent. Meld je aan voor de nieuwsbrief via kennishuys.com.

Dit verslag is mede tot stand gekomen door inbreng van Ar-Risaalah en Sahih.nl.

Het bericht “Kennis is licht” – Een impressie van de 1e Kennisavond verscheen eerst op 't Kennishuys.

Het was een tweetalige editie (Arabisch-Engels) van White Thread Press van The Beginning of Guidance (Bidayatul Hidaya of Begin van de leiding) van Abu Hamid al Ghazali. Ik was op slag verliefd. Ondanks het feit dat ik dit boek meerdere malen heb herlezen in de loop der tijd, bleef het zonder een enkel ezelsoortje. Altijd vervoerde ik het in een plastic mapje of wikkelde ik het in zijn eigen stoffen tasje. Waar je van houdt, moet je lief voor zijn.

Toch is de liefde nu een beetje voorbij, want in de zomer van 2014 kwam er in de Schilderswijk een nieuwe vlam in mijn leven. Ik herinner me nog goed dat ik voor het eerst sprak met één van de initiatiefnemers. We stonden in de rij voor een tentoonstelling van Game of Thrones en hij legde me hun idee uit: een Nederlandstalige uitgeverij die islamitische klassiekers uitgaf. Zij wilden zorgen voor mooi verzorgde edities van oude meesterwerken in een solide vertaling.

Een kort jaar later kreeg ik een uitnodiging. Een zomers treinreisje naar een buurtcentrum in Schilderswijk later, schoof de beste broeder me een klein boekje in de hand:Begin van de leiding door Al Ghazali, in een vertaling vanSulayman van Ael, imam en docent te Vlaanderen en Nederland (‘tKennishuys, 2014). Het is een werkje van liefde geworden met een uitgebreid voorwoord, inclusief korte biografie van Imam Al Ghazali (450-505 AH/1058-1111) door Imam Van Ael.

Het kleine gele boek schreeuwt uit: zet me in een rij met andere klassiekers! Het deed me denken aan de verzuchting van Khalid Abu Fadl over een soortgelijke serie islamitische klassiekers in de Arabische wereld, die onder het pseudo-academisch geweld van extremisme en sektarisme zo goed als gesneuveld was. Wat zijn we toch slordig met onze kennis omgegaan.

Een dergelijke serie hebben we hier nodig. Een dergelijke serie gaan we hier, met de wil van God, krijgen als het aan de uitgevers van Begin van de leiding ligt. Hun uitgeverij, met de prachtig Oudhollands aandoende naam ’t Kennishuys, wil zich gaan toeleggen op kwaliteitsuitgaven van sterke klassiekers.

Begin van de leiding is zowel symbolisch als van zichzelf een prachtige keuze om mee te beginnen. Het boek is een wonderbaarlijk staaltje tijdreizen: het spreekt de lezer aan alsof het vorige week nog ergens op een blog geschreven is. Direct, helder, zonder talige of culturele blokkades – Begin van de leiding heeft alles in zich om voor iedereen ook daadwerkelijk het begin van iets moois te zijn.

Het is dan ook een boek dat niet per sé op regeltjes en voorschriften gericht is, maar meer op de motivatie of intentie van het individu. Begrijp me niet verkeerd: het boek staat vol regels, aanbevelingen, verboden, vormen van etiquette en ga zo maar door, maar ik zie het belang ervan meer in de sfeer van het scheppen van de noodzakelijke voorwaarden om tot kennis en leiding te komen.

In mijn optiek, schuilt de schoonheid van dit werk vooral in de aanzet tot persoonlijke verbetering, tot een ernstige maar soms ook vrolijke mate van zelfreflectie. De mensen van het hart noemden dit vroeger nog wel eens muhaasiba. In de praxis van muhaasiba kijk je bij wijze van spreken aan het einde van je dag, week of maand terug en reflecteer je op wat goed ging, beter kon en waar je voortaan maar beter ver van verwijderd zou moeten blijven. Het is hard werken aan jezelf, met geen andere directe getuige van dit harde werk behalve de Schepper; indirect zullen de mensen om je heen heus wel wat merken, maar in zichzelf is dit een verborgen vorm van aanbidding.

Imam Al Ghazali nodigt de lezer uit tot een scherpe blik naar binnen. De lieve mensen van ’t Kennishuys doen dit ook en stoppen niet bij de papieren ervaring: het gaat hun om het totaalpakket van educatieve verheffing. Zo hebben zij woensdag 18 februari 2015 een bijzondere avond georganiseerd met verschillende geestelijken die behoorlijk gekwalificeerd zijn in islamitische zaken, maar ook niet onbekend zijn met de Vlaams/Nederlandse mores en hoe één en ander in elkaar past. Tijdens deze avond zal ook de tweede publicatie van ’t Kennishuys een feit zijn.

Met hun keuze om Sheikh Al Bouti’s Liefde in de Qur’an te vertalen voor een Nederlands publiek zullen zij met de wil van God weer een waardevolle bijdrage aan het Nederlands-Islamitisch taalgebied leveren. Ik ben benieuwd of deze publicatie (vertalingFirdaous Oueslati) ook weer van die prachtige taalvondsten zal bevatten zoals de vertaling van Imam Van Ael.

Zo houd ik bijvoorbeeld van het zeer bijbels aandoende ‘teraardewerping’ maar buig ik diep voor Imam Van Aels afstoffen van de term ‘prosterneren’ – als ik de volgende keer een rondleiding geef door onze moskee, zal mijn uitleg van de term sujud nooit meer hetzelfde zijn. En, ach, we kunnen van mening verschillen over handvaten vs. handvatten, maar blijkbaar heeft Onze Taal dat allang opgelost en lig ik hopeloos achter!

Kortom: bismillah, een prachtige serie is geboren!

Geschreven door Noureddine Steenvoorden

Bron: wijblijvenhier.nl

Het bericht Wijblijvenhier.nl: Bijzonder begin van uitgeverij ‘t Kennishuys verscheen eerst op 't Kennishuys.